БОЛГУОТТАН ОХСУЛЛУБУТ САХА БЫҺАҔА.

ЯКУТСКИЕ НОЖИ ИЗГОТОВЛЕННЫЕ ПО ТЕХНОЛОГИИ ДАМАССКОЙ СТАЛИ.
( полный цикл: от руды до ножей)

Былырыын күһүн өбүгэлэрим төрүт сирдэригэр Кэнтиккэ Сочуой уус уола Дьөгүөр Тумууһап тэрээһининэн, кини кыһатыгар тимир уһаарыытыгар сылдьыспытым. Балай да улахан болгуо тахсыбыта. " Убайбыт Сөдүөт, эн баар буолаҥҥын табылынныбыт"- дэспиттэрэ бырааттар.
Ол болгуону тэлэн, эллээн, өрүү тимир диэн түҥ былыргы ньыманан Кэнтик уустара саха быһахтарын охсон ыыттылар. Өрүү тимир өссө дамасск ыстаала диэнинэн биллэр. ....
.... Саха быһаҕын бэйэ уһаарбыт тимириттэн оҥоруу туох суолталааҕый?
Мин санаабар бу сүрдээх дириҥ ис хоһоонноох уонна сүҥкэн улахан суолталаах. Омук, киһи, ыал дьылҕатыгар, кэскилигэр.
Мин доҕорум Мандар Уус миэхэ кылыс оҥорон бэлэхтээбитэ. Кылыс устатын тухары түөрт уон буойун мөссүөннэрэ чочуллубут. Уонна дьэ кини эппитэ:" Кылыс былыр өлөрөр-өһөрөр сэрии сэбин курдук туттуллубат этэ. Кини былаах курдук туттуллара. Ол эбэтэр кини уһунуттан, сиэдэрэйиттэн көрөн бу биис ууһа, аҕа ууһа, аймах төһө күүстээх буоларын быһаараллара". Итинэн сиэттэрэн тойоннуур буоллахха саха киһитэ бэйэтэ тимир ууһаран таһааран, онтон быһах, атын да сэби- сэбиргэли оҥордоҕуна ол тэрил күннээҕи олоххо туттуллар эрэ сэп буолбакка өбүгэ күүһүн илдьэ сылдьар ытык мал буолар. 
Былыр сахалар уол оҕо кутун харыстаан оннук быһаҕы оҕо тэллэҕин анныгар угаллар этэ. 
Онон тимири уһааран онтон малы- салы оҥоруу ытык тэриллэри тэринии буолар. Оннук маллар өбүгэлэр кистэлэҥ күүстэрин, харысхалларын, алгыстарын иҥэринэ сылдьаллар. Көмүскүүр, араҥаччылыыр кыахтара ураты күүстээх буолар.

Осенью прошлого года в селе Кентик принял участие в процессе выплавки стали старинным методом. Наши предки умели выплавлять сталь! Тогда получили довольно большой кусок стали - болгуо.
И вот с родины предков, с села Кентик отправили мне изготовленные с той стали якутские ножи. Они изготовлены по технологии дамасской стали. Ножи эти не простые. Они имеют сакральное значение.

#саха_быһаҕа #якутский_нож
#дамасская_сталь #черная_металлургия_якутов
#выплавка_стали #болгуо 
#тимири_уһаарыы
